Πτώχευση Φυσικού Προσώπου: Τι Προβλέπει ο Πτωχευτικός Νόμος για την Απαλλαγή από τα Χρέη
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat το 2026, η Ελλάδα είναι πρώτη στην Ευρώπη στις καθυστερήσεις πληρωμών για ενοίκια, δάνεια και λογαριασμούς.
Η υπερχρέωση φυσικών προσώπων αποτελεί το μέσο όρο και όχι την εξαίρεση όπως ίσχυε και πριν της κρίσης.
Εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα έχουν περιέλθει σε κατάσταση υπερχρέωσης, δηλαδή σε πλήρη αδυναμία εξυπηρέτησης των οφειλών.
Οφειλές προς τράπεζες και servicers/fund, οφειλές στο Δημόσιο όπως ΑΑΔΕ ή ΕΦΚΑ-ΚΕΑΟ, μπορεί να συσσωρεύονται σε τέτοιο βαθμό που ακόμα και με μια μακροχρόνια ρύθμιση με διαγραφές οφειλών να μην αποτελεί πραγματικά βιώσιμη λύση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, υπάρχει ο Ν.4738/2020, ή αλλιώς ο νέος Πτωχευτικός Νόμος, ο οποίος προβλέπει τη δυνατότητα πτώχευσης φυσικών προσώπων και απαλλαγής αυτών από τις οφειλές, στο πλαίσιο της λεγόμενης «δεύτερης ευκαιρίας».
Όμως η πτώχευση δεν αποτελεί μια απλή διαδικασία με διαγραφή χρεών χωρίς συνέπειες.
Αντιθέτως, πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία αφερεγγυότητας, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων
Η πτώχευση, όμως, δεν αποτελεί μια απλή διαγραφή χρεών χωρίς συνέπειες. Πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία αφερεγγυότητας, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων, αλλά ταυτόχρονα να δώσει στον οφειλέτη τη δυνατότητα να απαλλαγεί από το βάρος των παλαιών οφειλών του και να ξεκινήσει εκ νέου την οικονομική του ζωή.
Τι είναι η πτώχευση φυσικού προσώπου;
Ο Πτωχευτικός Νόμος Ν. 4738/2020 εισήγαγε ένα ενιαίο πλαίσιο για την αντιμετώπιση της αφερεγγυότητας φυσικών και νομικών προσώπων.
Η πτώχευση φυσικού προσώπου συνδέεται με την αδυναμία του εκάστοτε οφειλέτη να εκπληρώνει τις ληξιπρόθεσμες χρηματικές υποχρεώσεις του κατά τρόπο γενικό, μόνιμο και βιώσιμο.
Δηλαδή, δεν αποτελεί αίτιο πτώχευσης φυσικού προσώπου μια προσωρινή οικονομική δυσκολία ή οποιαδήποτε μεμονωμένη καθυστέρηση εξόφλησης των συμφωνημένων δόσεων των οφειλών.
Πρέπει να προκύπτει συνολική και διαρκής αδυναμία εξυπηρέτησης των υποχρεώσεων του φυσικού προσώπου.
Ο Πτωχευτικός Νόμος προβλέπει συγκεκριμένα αντικειμενικά κριτήρια για την ύπαρξη αδυναμίας και παύσης πληρωμών, ενώ η πραγματική οικονομική κατάσταση του οφειλέτη αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την αξιολόγηση κάθε υπόθεσης.
Οι αλλαγές αυτές αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς ρύθμισης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να αξιοποιήσουν τον μηχανισμό.
Μπορεί να πτωχεύσει ένας ιδιώτης;
Ναι.
Η πτωχευτική ικανότητα δεν περιορίζεται πλέον μόνο στους ελεύθερους επαγγελματίες, τους εμπόρους, ή στους επιχειρηματίες.
Δηλαδή, η δυνατότητα πτώχευσης αφορά όλα τα φυσικά πρόσωπα ανεξάρτητα από το αν είναι ελεύθεροι επαγγελματίες, μισθωτοί, συνταξιούχοι ή άνεργοι, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις του πτωχευτικού νόμου.
Αυτό αποτελεί μία από τις σημαντικές αλλαγές του σύγχρονου πτωχευτικού πλαισίου με το νέο Πτωχευτικό Νόμο Ν.4738/2020.
Η πτώχευση φυσικού προσώπου μπορεί επομένως να αποτελέσει επιλογή ακόμη και για έναν ιδιώτη που δεν ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα.
Τι σημαίνει η πτώχευση για τα χρέη που έχετε;
Ο βασικός σκοπός της διαδικασίας, από την πλευρά του οφειλέτη, είναι η απαλλαγή από τις πτωχευτικές οφειλές.
Σύμφωνα με το άρθρο 192 του Ν. 4738/2020, ο οφειλέτης φυσικό πρόσωπο απαλλάσσεται, κατά κανόνα, από τις οφειλές προς τους πτωχευτικούς πιστωτές μετά την παρέλευση 36 μηνών από την κήρυξη της πτώχευσης ή, στις περιπτώσεις που προβλέπει ειδικά ο νόμος, από την καταχώρηση του ονόματός του στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας.
Για συγκεκριμένη κατηγορία οφειλετών προβλέπεται συντομότερη προθεσμία ενός έτους. Η απαλλαγή υπόκειται στις προϋποθέσεις και στις διαδικασίες που προβλέπει ο νόμος και μπορεί να προσβληθεί από πρόσωπο που έχει έννομο συμφέρον.
Η πτώχευση διαγράφει όλα τα χρέη;
Η πτώχευση μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη απαλλαγή από τις πτωχευτικές οφειλές, αλλά δεν σημαίνει ότι κάθε οικονομική υποχρέωση εξαφανίζεται χωρίς εξαίρεση.
Ο Πτωχευτικός Νόμος προβλέπει συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλών που δεν απαλλάσσονται, μεταξύ άλλων ορισμένες οφειλές που συνδέονται με δόλο ή βαριά αμέλεια, διατροφή και άλλες ειδικά προβλεπόμενες περιπτώσεις.
Επομένως, πριν από οποιαδήποτε απόφαση απαιτείται έλεγχος της σύνθεσης των οφειλών και όχι απλώς υπολογισμός του συνολικού χρέους.
Τι γίνεται με την περιουσία του οφειλέτη;
Η απαλλαγή από τα χρέη έχει ένα σημαντικό αντάλλαγμα.
Με την κήρυξη της πτώχευσης, η περιουσία που υπάγεται στην πτωχευτική διαδικασία αποτελεί αντικείμενο διαχείρισης και ρευστοποίησης προς ικανοποίηση των συμβαλόμενων μερών – πιστωτών.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει ακίνητα, καταθέσεις, οχήματα και άλλα περιουσιακά στοιχεία, ανάλογα με την εκάστοτε περίπτωση και τις προβλέψεις του νόμου.
Επομένως, η πτώχευση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένας απλός τρόπος «κουρέματος» χρεών.
Ο οφειλέτης πρέπει να σταθμίσει από τη μία πλευρά το ύψος και τη βιωσιμότητα των οφειλών του και από την άλλη την περιουσία που ενδέχεται να επηρεαστεί από την πτωχευτική διαδικασία.
Τι γίνεται με την κύρια κατοικία;
Η κύρια κατοικία δεν απολαμβάνει στο πλαίσιο της πτώχευσης την παλαιότερη γενική προστασία που ίσχυε σε προηγούμενα νομοθετικά καθεστώτα.
Για ευάλωτους οφειλέτες προβλέπονται ειδικοί μηχανισμοί που συνδέονται με την απόκτηση και επαναμίσθωση της κύριας κατοικίας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ο οφειλέτης μπορεί, συνεπώς, σε ορισμένες περιπτώσεις να συνεχίσει να κατοικεί στην κύρια κατοικία του ως μισθωτής, χωρίς όμως να διατηρεί την κυριότητά της.
Η δυνατότητα αυτή εξαρτάται από την πλήρωση των νόμιμων προϋποθέσεων.
Τι είναι η πτώχευση μικρού αντικειμένου;
Ο Πτωχευτικός Νόμος προβλέπει και την πτώχευση μικρού αντικειμένου, δηλαδή μια απλοποιημένη πτωχευτική διαδικασία για οφειλέτες που εμπίπτουν στα προβλεπόμενα από τον νόμο κριτήρια.
Η διαδικασία ρυθμίζεται ειδικότερα από τα άρθρα 172 έως 188 του Ν. 4738/2020 και έχει ως βασικό χαρακτηριστικό την απλοποιημένη διαδικασία και την ηλεκτρονική υποβολή μέσω του Ηλεκτρονικού Μητρώου Φερεγγυότητας.
Για τα φυσικά πρόσωπα, το νομοθετικό πλαίσιο λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, την περιουσία του προσώπου για την εφαρμογή των σχετικών κριτηρίων. Η ακριβής υπαγωγή στην πτώχευση μικρού αντικειμένου πρέπει να εξετάζεται με βάση τα ισχύοντα κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του οφειλέτη.
Ποια είναι η διαδικασία πτώχευσης μικρού αντικειμένου;
Η αίτηση πτώχευσης μικρού αντικειμένου υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του Ηλεκτρονικού Μητρώου Φερεγγυότητας και δημοσιοποιείται για το χρονικό διάστημα που προβλέπει ο νόμος.
Στη διαδικασία μπορούν να υπάρξουν παρεμβάσεις πιστωτών και να εξεταστούν ζητήματα σχετικά με την υπαγωγή του οφειλέτη, την περιουσία του, την παύση πληρωμών και τις λοιπές προϋποθέσεις της πτώχευσης.
Η απλοποιημένη διαδικασία δεν σημαίνει ότι η πτώχευση είναι «αυτόματη». Οι συνέπειες για τον οφειλέτη είναι ιδιαίτερα σημαντικές και απαιτείται σωστή προετοιμασία της αίτησης και των στοιχείων που τη συνοδεύουν.
Πτώχευση ή εξωδικαστικός μηχανισμός;
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο ερώτημα για έναν υπερχρεωμένο οφειλέτη.
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών και η πτώχευση δεν αποτελούν δύο διαφορετικές εκδοχές της ίδιας λύσης. Έχουν διαφορετικό σκοπό.
Αντίθετα, ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποτελεί διαδικασία ρύθμισης, η λειτουργία της οποίας βασίζεται στην οικονομική εικόνα του οφειλέτη και στην πρόταση αποπληρωμής.
Δηλαδή, αποσκοπεί κυρίως στη ρύθμιση των οφειλών, ώστε ο οφειλέτης να μπορέσει να συνεχίσει να εξυπηρετεί το χρέος του και, υπό τις προϋποθέσεις της διαδικασίας, να διατηρήσει την περιουσία του.
Η πτώχευση, αντίθετα, αποτελεί διαδικασία συλλογικής ρευστοποίησης που μπορεί να οδηγήσει στην οριστική απαλλαγή από τις πτωχευτικές οφειλές.
Πότε μπορεί να εξετάζεται ο εξωδικαστικός μηχανισμός;
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός μπορεί να έχει νόημα όταν:
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ρύθμιση μπορεί να είναι προτιμότερη από την πτώχευση, ακριβώς επειδή στόχος είναι η διάσωση και όχι η ρευστοποίηση.
Βέβαια υπάρχουν πολλές παγίδες εξωδικαστικού μηχανισμού οι οποίες απαιτούν εξειδίκευση και ενδελεχή, εξατομικευμένη έρευνα πριν την υποβολή οποιασδήποτε αίτησης.
Πότε μπορεί να εξετάζεται η πτώχευση;
Η πτώχευση μπορεί να εξεταστεί όταν η εξυπηρέτηση των οφειλών έχει καταστεί αντικειμενικά μη βιώσιμη.
Ενδεικτικά, αυτό μπορεί να συμβαίνει όταν:
- 1το ύψος των οφειλών είναι δυσανάλογο προς το εισόδημα,
- 2οι υφιστάμενες ρυθμίσεις δεν μπορούν να τηρηθούν,
- 3οι συνολικές μηνιαίες υποχρεώσεις υπερβαίνουν τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες,
- 4δεν υπάρχει ρεαλιστική προοπτική εξόφλησης,
- 5ή απαιτείται μια οριστική λύση για την οικονομική επανεκκίνηση του οφειλέτη.
Η επιλογή δεν μπορεί να γίνει μόνο με βάση το ύψος του χρέους. Πρέπει να εξετάζονται ταυτόχρονα το εισόδημα, η περιουσία, η ηλικία και η οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, η σύνθεση των πιστωτών και οι προοπτικές μιας βιώσιμης ρύθμισης.
Ποια είναι τα βασικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της πτώχευσης;
Η πτώχευση μπορεί να προσφέρει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: τη δυνατότητα οριστικής απαλλαγής από τις πτωχευτικές οφειλές και μια πραγματική «δεύτερη ευκαιρία» για τον οφειλέτη.
Παράλληλα, όμως, συνεπάγεται σημαντικές συνέπειες.
Πιθανά οφέλη:
- 1απαλλαγή από τις πτωχευτικές οφειλές μετά την προβλεπόμενη διαδικασία,
- 2δυνατότητα οικονομικής επανεκκίνησης,
- 3απαλλαγή από το βάρος μη βιώσιμων χρεών,
- 4δυνατότητα δημιουργίας νέας περιουσίας μετά την πτώχευση, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.
Πιθανές συνέπειες:
- 1ρευστοποίηση της πτωχευτικής περιουσίας,
- 2απώλεια περιουσιακών στοιχείων,
- 3σημαντικές νομικές και οικονομικές συνέπειες,
- 4δημοσιότητα της διαδικασίας μέσω του Ηλεκτρονικού Μητρώου Φερεγγυότητας,
- 5ανάγκη πλήρους και ειλικρινούς συνεργασίας του οφειλέτη με τη διαδικασία.
Η πτώχευση επομένως δεν είναι ούτε «καλή» ούτε «κακή» επιλογή από μόνη της. Είναι ένα νομικό εργαλείο που μπορεί να είναι κατάλληλο ή ακατάλληλο, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση κάθε οφειλέτη.
Πτώχευση: όχι έσχατη επιλογή για όλους, αλλά λύση που χρειάζεται σωστή αξιολόγηση
Η σημαντικότερη αλλαγή που έφερε ο σύγχρονος Πτωχευτικός Νόμος είναι η αντίληψη της πτώχευσης ως μηχανισμού δεύτερης ευκαιρίας.
Για έναν οφειλέτη που μπορεί να διασώσει την οικονομική του κατάσταση μέσω μιας βιώσιμης ρύθμισης, η πτώχευση μπορεί να είναι υπερβολικά επαχθής επιλογή.
Για έναν άλλο οφειλέτη, όμως, του οποίου τα χρέη είναι αντικειμενικά αδύνατο να εξυπηρετηθούν, μια ακόμη ρύθμιση μπορεί απλώς να μεταθέτει το πρόβλημα στο μέλλον.
Γι’ αυτό η σωστή ερώτηση δεν είναι μόνο «πόσα χρέη έχω;», αλλά:
Μπορώ πραγματικά να εξυπηρετήσω τις οφειλές μου ή χρειάζομαι μια οριστική λύση;
Η απάντηση απαιτεί συνολική αξιολόγηση της οικονομικής και περιουσιακής κατάστασης και σύγκριση όλων των διαθέσιμων επιλογών, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός, οι διμερείς ρυθμίσεις και, όπου πληρούνται οι προϋποθέσεις, η πτώχευση.
Θέλετε να εξετάσετε αν η πτώχευση είναι κατάλληλη για την περίπτωσή σας;
Κάθε περίπτωση υπερχρέωσης είναι διαφορετική.
Το ύψος των οφειλών, το εισόδημα, η ακίνητη και κινητή περιουσία, η ύπαρξη ρυθμίσεων και η δυνατότητα αποπληρωμής επηρεάζουν καθοριστικά την επιλογή της κατάλληλης διαδικασίας.
Στην Consulting 4You μπορούμε να εξετάσουμε συνολικά την οικονομική σας κατάσταση και να αξιολογήσουμε τις διαθέσιμες επιλογές για τη διαχείριση των οφειλών σας.
Επικοινωνήστε μαζί μας για να εξετάσουμε αν η ρύθμιση με εξωδικαστικό μηχανισμό ή η πτώχευση μπορεί να αποτελέσει την κατάλληλη λύση για τη δική σας περίπτωση.
Πτωχευτικός Νόμος: Ζητήστε Αξιολόγηση της Περίπτωσής σας
Προσφέρουμε εξειδίκευση και ανθρώπινη επαφή σε μια απρόσωπη ψηφιακή εποχή. Για οποιαδήποτε ανάγκη έχετε για τις οφειλές σας εμείς μπορούμε να σας εξυπηρετήσουμε ανεξαρτήτως του που βρίσκεστε. Εσείς απλά:
