Το ερώτημα «πώς δηλώνω ακίνητο στο κτηματολόγιο» συνήθως εμφανίζεται όταν η προθεσμία πλησιάζει ή όταν προκύπτει μια μεταβίβαση, κληρονομιά ή ανάγκη ελέγχου της περιουσίας. Η δήλωση δεν είναι μια τυπική διαδικασία που γίνεται πρόχειρα. Με αυτήν καταγράφεται το δικαίωμά σας πάνω στο ακίνητο, γι’ αυτό η σωστή προετοιμασία των στοιχείων είναι το σημείο που αποτρέπει καθυστερήσεις, διορθώσεις και μελλοντική ταλαιπωρία.
Η βασική αρχή είναι απλή: δηλώνετε το ακίνητο στην αρμόδια περιοχή κτηματογράφησης, καταχωρίζοντας το είδος του δικαιώματός σας και προσκομίζοντας τα έγγραφα που το αποδεικνύουν. Στην πράξη, όμως, κάθε υπόθεση έχει τις δικές της λεπτομέρειες. Άλλο είναι μια πρόσφατη αγορά με συμβόλαιο, άλλο ένα παλιό χωράφι από κληρονομιά και άλλο ένα ακίνητο που κατέχετε επί χρόνια χωρίς συμβολαιογραφικό τίτλο.
Πότε χρειάζεται να υποβάλετε δήλωση
Η δήλωση υποβάλλεται όταν η περιοχή όπου βρίσκεται το ακίνητο βρίσκεται σε ενεργή διαδικασία κτηματογράφησης και έχει ανοίξει η σχετική προθεσμία. Δεν έχουν όλες οι περιοχές το ίδιο στάδιο ούτε την ίδια ημερομηνία λήξης. Για αυτό, πριν συγκεντρώσετε έγγραφα, χρειάζεται να επιβεβαιώσετε ποιο είναι το αρμόδιο Γραφείο Κτηματογράφησης και αν η υποβολή είναι ακόμη ανοικτή.
Δήλωση χρειάζεται να κάνει κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει εμπράγματο δικαίωμα. Δεν αφορά μόνο τον πλήρη ιδιοκτήτη. Μπορεί να αφορά ψιλή κυριότητα, επικαρπία, οίκηση, δουλεία διόδου, υποθήκη ή άλλο δικαίωμα που πρέπει να εμφανιστεί σωστά στην εγγραφή.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν υπάρχουν περισσότεροι δικαιούχοι. Σε ένα ακίνητο από κληρονομιά, για παράδειγμα, δεν αρκεί να το δηλώσει ένας συγγενής για όλους. Κάθε πρόσωπο δηλώνει το δικό του ποσοστό και το δικαίωμα που έχει αποκτήσει.
Πώς δηλώνω ακίνητο στο Κτηματολόγιο βήμα προς βήμα
Η διαδικασία ξεκινά από την ταυτοποίηση του ακινήτου και του δικαιώματός σας. Χρειάζεται να γνωρίζετε σε ποια ακριβώς θέση βρίσκεται, τι επιφάνεια έχει, ποιο είναι το ποσοστό συνιδιοκτησίας σας και με ποιον τρόπο το αποκτήσατε. Αν αυτά δεν είναι ξεκάθαρα από την αρχή, η ηλεκτρονική ή η έντυπη υποβολή μπορεί να μετατρέψει μια απλή υπόθεση σε σειρά διορθώσεων.
Στη συνέχεια, συμπληρώνονται τα στοιχεία του δικαιούχου, του ακινήτου και του τίτλου κτήσης. Η υποβολή μπορεί να γίνεται με τον τρόπο που προβλέπεται για την εκάστοτε περιοχή, ηλεκτρονικά ή μέσω του αρμόδιου γραφείου. Καταβάλλεται το προβλεπόμενο πάγιο τέλος για κάθε δικαίωμα και λαμβάνετε αποδεικτικό υποβολής. Το αποδεικτικό αυτό πρέπει να φυλάσσεται μαζί με τα δικαιολογητικά σας.
Μην βασίζεστε μόνο στο Ε9. Το Ε9 είναι χρήσιμο ως στοιχείο διασταύρωσης και για να ελέγξετε αν τα βασικά δεδομένα συμφωνούν, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του τίτλο ιδιοκτησίας. Το Κτηματολόγιο εξετάζει το δικαίωμα που δηλώνετε και τα έγγραφα που το στηρίζουν.
Τα βασικά δικαιολογητικά
Στις περισσότερες περιπτώσεις θα χρειαστείτε τον τίτλο κτήσης, δηλαδή το συμβόλαιο αγοράς, γονικής παροχής, δωρεάς ή αποδοχής κληρονομιάς. Χρήσιμα είναι επίσης το πιστοποιητικό μεταγραφής ή καταχώρισης του τίτλου, το τοπογραφικό διάγραμμα όταν υπάρχει, καθώς και στοιχεία που βοηθούν στον ακριβή εντοπισμό του ακινήτου.
Θα χρειαστούν ακόμη τα στοιχεία ταυτοποίησης και φορολογικού μητρώου του δικαιούχου. Για κατοίκους εξωτερικού, κληρονόμους ή περιπτώσεις εκπροσώπησης από τρίτο πρόσωπο, μπορεί να απαιτούνται πρόσθετα έγγραφα και εξουσιοδοτήσεις. Η πληρότητα του φακέλου εξαρτάται πάντα από το είδος της υπόθεσης.
Για ακίνητα που αποκτήθηκαν από κληρονομιά, ο φάκελος συχνά περιλαμβάνει ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικά περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης, τη διαθήκη όπου υπάρχει και τον τίτλο του αποβιώσαντος. Αν δεν έχει ολοκληρωθεί αποδοχή κληρονομιάς, μην θεωρήσετε ότι η υπόθεση δεν μπορεί να ελεγχθεί. Χρειάζεται, όμως, προσεκτική εξέταση των διαθέσιμων στοιχείων και της κατάλληλης ενέργειας για τη δική σας περίπτωση.
Εντοπισμός του ακινήτου: το σημείο όπου γίνονται πολλά λάθη
Ένα συμβόλαιο μπορεί να περιγράφει ένα αγροτεμάχιο με παλιά τοπωνύμια, όμορες ιδιοκτησίες ή εμβαδά που δεν συμφωνούν απόλυτα με νεότερα στοιχεία. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η σωστή θέση στον χάρτη δεν πρέπει να επιλέγεται κατά προσέγγιση. Μια λανθασμένη χωρική αποτύπωση μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα, ιδίως αν το ακίνητο συνορεύει με άλλες ιδιοκτησίες ή αν πρόκειται για εκτός σχεδίου έκταση.
Το σύγχρονο τοπογραφικό διάγραμμα, όταν υπάρχει, είναι πολύτιμο. Αν δεν υπάρχει, αξιοποιούνται τα στοιχεία του τίτλου, παλαιότερα διαγράμματα και διαθέσιμες πληροφορίες για τη θέση του ακινήτου. Όπου υπάρχει ασάφεια, η συνεργασία με αρμόδιο μηχανικό μπορεί να είναι η ασφαλέστερη επιλογή. Η διαδικασία του Κτηματολογίου δεν υποκαθιστά την τεχνική αποτύπωση ούτε λύνει αυτόματα μια διαφωνία ορίων.
Τι αλλάζει όταν δεν υπάρχει συμβόλαιο
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου κάποιος κατέχει ένα ακίνητο επί δεκαετίες, το καλλιεργεί, το περιφράσσει ή πληρώνει τους φόρους του, αλλά δεν διαθέτει συμβόλαιο στο όνομά του. Εδώ μπορεί να εξετάζεται η χρησικτησία. Δεν αρκεί, όμως, μια απλή δήλωση ότι το ακίνητο είναι δικό σας.
Απαιτούνται στοιχεία που δείχνουν τη μακρόχρονη και συνεχή νομή, όπως παλαιά Ε9, δηλώσεις καλλιέργειας, μισθωτήρια, λογαριασμοί, ένορκες βεβαιώσεις, έγγραφα φορέων ή άλλα αποδεικτικά ανάλογα με την υπόθεση. Η χρησικτησία έχει νομικές προϋποθέσεις και μπορεί να επηρεάζει δικαιώματα τρίτων. Για αυτό δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια εύκολη λύση όταν λείπει ο τίτλος.
Αντίστοιχα, όταν υπάρχει διαφωνία με συγγενή, γείτονα ή συνιδιοκτήτη, η δήλωση δεν επιλύει από μόνη της τη διαφορά. Καταγράφει τη θέση που υποστηρίζει κάθε δικαιούχος με βάση τα στοιχεία του. Όταν η διαφωνία είναι ουσιαστική, απαιτείται η κατάλληλη νομική καθοδήγηση πριν από ενέργειες που μπορεί να επηρεάσουν την περιουσία σας.
Συχνά λάθη που κοστίζουν χρόνο
Το συνηθέστερο λάθος είναι η δήλωση λάθος ποσοστού. Αυτό συμβαίνει συχνά σε κληρονομιές, γονικές παροχές και ακίνητα με επικαρπία. Ο γονέας μπορεί να έχει την επικαρπία και το παιδί την ψιλή κυριότητα, άρα δεν δηλώνουν το ίδιο δικαίωμα, παρότι αναφέρονται στο ίδιο ακίνητο.
Εξίσου συχνό είναι να δηλώνεται μόνο το κτίσμα και να παραλείπεται το οικόπεδο, ή να χρησιμοποιείται διαφορετική επιφάνεια από εκείνη που αναγράφεται στον τίτλο χωρίς να υπάρχει εξήγηση. Προβλήματα δημιουργούνται επίσης όταν υποβάλλεται παλιό συμβόλαιο χωρίς τα αναγκαία συμπληρωματικά στοιχεία ή όταν ο δικαιούχος θεωρεί ότι η υποβολή του Ε9 καλύπτει και τη δήλωση Κτηματολογίου.
Αποφύγετε και την αναμονή μέχρι την τελευταία ημέρα. Όσο νωρίτερα ελεγχθεί ο φάκελος, τόσο περισσότερο χρόνο έχετε για να αναζητήσετε ένα πιστοποιητικό, να διορθώσετε ασυμφωνία στα στοιχεία ή να εντοπίσετε το ακίνητο με ακρίβεια.
Αν έχει περάσει η προθεσμία ή βρείτε λάθος
Η εκπρόθεσμη δήλωση δεν σημαίνει ότι χάνεται αυτομάτως κάθε δυνατότητα, αλλά μπορεί να επιφέρει επιβαρύνσεις και πρόσθετη διαδικασία. Οι διαθέσιμες ενέργειες εξαρτώνται από το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η κτηματογράφηση. Άλλο ισχύει όσο η συλλογή δηλώσεων είναι ενεργή, άλλο κατά την ανάρτηση των στοιχείων και άλλο μετά την έναρξη λειτουργίας του Κτηματολογίου.
Αν εντοπίσετε λάθος σε στοιχεία που έχουν ήδη αναρτηθεί, μην το αφήσετε για αργότερα. Ελέγξτε το ακίνητο, το δικαίωμα, τα ποσοστά, τον δικαιούχο και τη θέση του στον χάρτη. Ανάλογα με το λάθος, μπορεί να απαιτείται αίτηση διόρθωσης, ένσταση ή άλλη προβλεπόμενη ενέργεια μέσα στις αντίστοιχες προθεσμίες.
Πότε αξίζει να ζητήσετε υποστήριξη
Η απλή δήλωση ενός πρόσφατα αγορασμένου διαμερίσματος με πλήρη συμβόλαια είναι συνήθως πιο ευθύγραμμη. Όταν όμως υπάρχουν παλιοί τίτλοι, κληρονομικά δικαιώματα, αγροτεμάχια, χρησικτησία, συνιδιοκτησίες ή ασαφή όρια, χρειάζεται οργανωμένος έλεγχος πριν από την υποβολή.
Η Consulting4You αναλαμβάνει την πρακτική υποστήριξη κτηματολογικών υποθέσεων με έλεγχο των διαθέσιμων στοιχείων, οργάνωση δικαιολογητικών και καθοδήγηση για το επόμενο σωστό βήμα. Στόχος δεν είναι απλώς να κατατεθεί μια αίτηση, αλλά να κατατεθεί με στοιχεία που ανταποκρίνονται πραγματικά στη δική σας περιουσιακή κατάσταση.
Μην αφήνετε ένα ακίνητο που αποκτήθηκε με κόπο ή μεταβιβάστηκε από την οικογένειά σας να εξαρτάται από μια βιαστική δήλωση. Ένας έγκαιρος έλεγχος του φακέλου σας μπορεί να σας γλιτώσει από πολύ μεγαλύτερη ταλαιπωρία αργότερα.
